Almanya’nın Gazze yardımı: Almanya, 7 Ekim 2023’teki Hamas katliamından bu yana insani yardım için 375 milyon avrodan fazla kaynak sağladı. Federal Hükümetin verdiği bilgilere göre, 2025’in sonunda o tarihte kayda geçirilen 374 milyon avronun yüzde 90’ından fazlası Gazze Şeridi’ndeki halka ulaştı. Berlin, sıkı kontrollere işaret ediyor ve Alman kaynaklarının amaç dışı kullanıldığına dair herhangi bir bulgu tespit etmediğini açıklıyor. Ancak Federal Hükümetin kendi yanıtları, bu kesinliğin sınırlarını da gösteriyor: Bilinen saptırmaların Alman finansman payına güvenilir biçimde atanması mümkün değil ve UNRWA’da mevcut kontrol mekanizmalarının 7 Ekim’den sonra önemli ölçüde güçlendirilmesi gerekti.

Görünüşte işleyen bir kontrol sisteminin ne kadar hızlı sınırlarına ulaşabileceğini, ironik biçimde Alman kalkınma işbirliğinin kendisi gösteriyor. Federal hükümete ait Internationale Zusammenarbeit Gesellschaft’ın Yemen’deki projelerinde, iki haneli milyon avro seviyesinin alt bandında olduğu tahmin edilen bir zarar söz konusu. Federal Kalkınma Bakanlığının verdiği bilgilere göre 24 yerel çalışan işten çıkarıldı veya istihdamları sürdürülmedi. İncelemeler 2026 yazında henüz tamamlanmamıştı. Bunun sonucunda GIZ, riskli ve yüksek riskli ülkeler için kontrol mekanizmalarını sıkılaştırdı.

Vaka Yemen’de yaşandı ve Alman kaynaklarının Gazze’de amaç dışı kullanıldığına dair bir kanıt oluşturmuyor. Ancak temel bir soruyu görünür kılıyor: Büyük meblağlar, yıllarca bir terör örgütünün yönetiminde kalmış ve dış finansörlerin yerel yapılar hakkında yalnızca sınırlı bilgi sahibi olabildiği bir bölgeye aktarıldığında kontroller ne kadar sağlam olabilir?

Almanya’nın Gazze yardımı: 375 milyon avrodan fazla

Almanya, Filistin topraklarının insani ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli finansörler arasında yer alıyor. Bir Aralık 2025 tarihli Federal Meclis yanıtında Federal Hükümet, 7 Ekim 2023’ten bu yana sağladığı insani yardımın miktarını 374 milyon avro olarak açıkladı. Bunun yüzde 90’ından fazlasının Gazze Şeridi’ndeki halka gittiği belirtildi. Yardım, diğerlerinin yanı sıra WHO ve UNICEF gibi Birleşmiş Milletler kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve Alman Kızılhaçı üzerinden uygulandı.

Federal Hükümet 3 Ağustos 2026’da güncellenmiş toplam miktarı 375 milyon avronun üzerinde olarak açıkladı. Desteğin UN kuruluşları ve insani yardım alanında faaliyet gösteren sivil toplum ortakları üzerinden uygulanmaya devam edeceği belirtildi.

ℹ️ Kritik ayrım

Almanya’nın Gazze’ye yönelik insani yardımı, Almanya’nın BM kuruluşlarına yaptığı ödemeler ve Hamas’ın fiilen finanse edilmesi üç farklı durumdur. Hamas’a doğrudan para akışı olduğunu iddia eden kişi, bunu kanıtlamak zorundadır.

Bu nedenle farklı para akışlarını birbirine karıştırmamak belirleyicidir. UNRWA’ya veya başka bir yardım kuruluşuna yapılan bir ödeme, tek başına bu paranın Hamas’a ulaştığının kanıtı değildir.

Tam da bu nedenle sosyal ağlarda yaygın olan, Avrupa’nın UNRWA ödemelerinin basitçe Hamas finansmanı olduğu iddiası ciddi bir kanıt olarak kabul edilemez. Farklı para akışlarını tek bir akışa indirger ve kanıtın yerine çıkarımı koyar.

Passende X-Beiträge

Aus dem SCHLAGSEITE X-Archiv

Jüdische Allgemeine 17.09.2026 · 21:36 Uhr Bundeskanzler Merz (CDU): »Wir dürfen das nicht dulden, dass in Deutschland oder in Berlin Ausländerkriminalität, Judenhass an der Tagesordnung sind. Dieses Land muss sich… Jüdische Allgemeine 08.09.2026 · 18:00 Uhr Albrecht Weinberg überlebte den Holocaust und wollte Deutschland für immer den Rücken kehren. Doch zum Ende seines Lebens fand er in seine Heimat Friedland… Jüdische Allgemeine 01.09.2026 · 18:13 Uhr Der jüdische Rapper und Aktivist Ben Salomo hat in den sozialen Medien eine eindringliche Botschaft an die jüdische Gemeinschaft in Deutschland gerichtet. Wovor er…

Berlin çok aşamalı kontrollere güveniyor

Berlin riskin farkında ve bu nedenle kapsamlı denetim süreçlerine işaret ediyor. Federal Kalkınma Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ün hemen ardından Filistin topraklarıyla işbirliğini gözden geçirdi.

BMZ, 13 Aralık 2023’te kontrol mekanizmalarının sağlamlığını kanıtladığını açıkladı. Kaynakların amaç dışı kullanıldığına dair herhangi bir bulgu tespit edilmediği belirtildi.

BMZ, kalkınma işbirliği için çok aşamalı bir süreç tanımlıyor. Yerel ortaklar ve çalışanları, diğer hususların yanı sıra Hamas ve listelenmiş diğer terör örgütleriyle bağlantıları bakımından inceleniyor. Gazze’ye gönderilen malzemeler kontrollere tabi tutuluyor, para akışları ilgili BM ve AB yaptırım listeleriyle karşılaştırılıyor. Federal kaynakları kullanan kuruluşlar, hiçbir paranın Hamas’a ulaşmamasını sağlamakla yükümlü.

Dolayısıyla bu kontroller mevcut. Kritik soru, Berlin’in denetim yapıp yapmadığı değil, gerçek koşullar altında bu denetimlerin ne ölçüde sonuç verebildiğidir.

“Herhangi bir bulgu yok” ifadesi “imkânsız” anlamına gelmez

Şubat 2026 tarihli bir Federal Hükümet yanıtı bu sınırı özellikle açık biçimde gösteriyor.

Yanıtta, Birleşmiş Milletler tarafından yapılan bir incelemeye göre 7 Ekim 2023’ten bu yana toplam BM yardım sevkiyatlarının yüzde birinin saptırıldığı belirtiliyor. Söz konusu UNOPS mekanizması, BM sistemi tarafından Gazze’ye gönderilen sevkiyatları varış noktasına ulaşana kadar izliyor ve bu süreçte yağmalanan kamyonları da kayda geçiriyor.

Bu yüzde birlik oran, Federal Hükümetin bir BM incelemesini resmî olarak aktarmasıdır. BM sistemi kapsamındaki yardım sevkiyatlarını tanımlar. Buradan, tüm insani yardım güzergâhları, sürece dahil olan bütün kuruluşlar veya Gazze’deki tedarik ve dağıtım üzerindeki diğer etki biçimleri hakkında otomatik olarak eksiksiz bir tablo çıkarılamaz.

Buna bir de ikinci bir nokta ekleniyor. Federal Hükümet, bilinen saptırmalar arasında Alman veya AB tarafından finanse edilen yardım malzemelerinin payını belirleyemiyor. Ortakların raporlarında Alman finansman payı ayrıca gösterilmiyor.

Berlin, bilinen saptırmaları yardımın toplam hacmiyle karşılaştırıldığında son derece düşük olarak değerlendiriyor. İlgili vakalar ortaya çıktığında Federal Hükümet, uygulayıcı kuruluşlar nezdinde derhal inceleme yapılması için baskı kurmak istiyor.

Federal Hükümet, Alman kaynaklarının amaç dışı kullanıldığına dair herhangi bir vakadan haberdar olmadığını açıkladığında, elindeki bilgi düzeyini tanımlıyor. Aynı zamanda bilinen saptırmalardaki Alman finansman payını istatistiksel olarak belirleyemiyor.

Böylece farklılaştırılmış bir tablo ortaya çıkıyor: BM yardım sevkiyatlarını izlemek için bir sistem mevcut. Ancak Almanya, bilinen saptırmaların hangi bölümünün Alman veya Avrupa finansmanına dayandığını istatistiksel olarak belirleyemiyor.

Bu, Alman Gazze yardımının Hamas’a ulaştığını kanıtlamıyor. Aksine, güvence altına alınmış bilgi düzeyinin nerede sona erdiğini gösteriyor.

UNRWA bir dayanıklılık testine dönüştü

Kontrol sistemlerinin ne kadar kırılgan olabileceği, özellikle UNRWA konusunda açıkça görüldü.

BM bünyesindeki Office of Internal Oversight Services, toplam 19 UNRWA çalışanına yönelik suçlamaları 7 Ekim 2023’teki terör saldırılarına olası katılımları nedeniyle inceledi. OIOS, bir çalışan hakkında herhangi bir kanıt bulamadı. Dokuz başka vakada ise mevcut bilgiler, katılımı desteklemek için yeterli değildi.

Geriye kalan dokuz çalışanla ilgili olarak OIOS, toplanan bilgilerin saldırılara olası bir katılıma işaret ettiği sonucuna vardı. Bu çalışanların iş ilişkileri sona erdirildi.

Ancak doğruluk, bu incelemenin sınırını da belirtmeyi gerektiriyor. Birleşmiş Milletler, OIOS’un İsrail tarafından sağlanan materyallerin büyük bir bölümünü bağımsız olarak doğrulayamadığını, çünkü materyallerin İsrail’in elinde kaldığını açıkladı. Bu nedenle araştırmacılar sonuçlarını ihtiyatlı biçimde formüle etti.

Buna rağmen süreç UNRWA ve finansörleri açısından ağır sonuçlar doğurdu. Sonuçta kuruluşun 7 Ekim’den önce de personel, tarafsızlık ve kontrol prosedürleri bulunuyordu.

Bununla eş zamanlı olarak BM Genel Sekreteri António Guterres, UNRWA’nın tarafsızlık mekanizmalarını eski Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Colonna’nın başkanlığında inceletti. Raporda UNRWA’nın kapsamlı tarafsızlık mekanizmalarına sahip olduğu tespit edildi; ancak denetim, personel incelemesi, tarafsızlık, eğitim içerikleri ve iç prosedürlerin iyileştirilmesine yönelik 50 tavsiye de sunuldu.

UNRWA, 2026’nın ilk çeyreğine ilişkin kendi ilerleme raporunda bu 50 tavsiyeden 40’ının tamamen uygulandığını veya kapatıldığını bildirdi. On tavsiye ise hâlâ açık durumdaydı veya uygulanmaya devam ediyordu.

Bu sayı öncelikle kuruluşun kendi beyanıdır. İlerleme raporu iç denetimleri ve UNRWA Danışma Komisyonu’nun ilgili çalışma grubunun katılımını tanımlıyor. Ancak görünür hâle gelen tarafsızlık ve kontrol sorunlarının pratikte bu şekilde çözüldüğüne dair bağımsız bir kanıt değil. Bir tavsiyeyi resmî olarak kapatmak, onun kalıcı etkililiğini kanıtlamakla aynı şey değildir.

Almanya bu reform sürecine mali katkı sağlıyor. Federal Hükümetin verdiği bilgilere göre Berlin, personelin daha kapsamlı biçimde incelenmesi de dahil olmak üzere tarafsızlığın güçlendirilmesine yönelik tedbirler için UNRWA’yı 1,5 milyon avro ile destekliyor.

Aynı zamanda Berlin kendi finansmanını da sınırlandırdı. Şubat 2026 tarihli Federal Meclis yanıtında Haziran 2025’ten bu yana Federal Dışişleri Bakanlığı bütçesinden sağlanan belirli kaynakların UNRWA tarafından “Filistin Toprakları”ndaki kullanımının sözleşmeyle hariç tutulduğu belirtiliyor. Burada Federal Hükümetin resmî ifadesi bilinçli olarak aynen aktarılıyor. Berlin, gelecekteki desteğin kapsamını kendi açıklamasına göre yapılacak başka reformlara bağlıyor.

Bu, siyasi açıdan oldukça dikkat çekici. Bir kontrol sistemi ağır bir olayın ardından ek personel incelemelerine, tarafsızlık tedbirlerine ve onlarca reform adımına ihtiyaç duyuyorsa, en azından önceki mekanizmaların gerçekte ne kadar sağlam olduğu açıklanmaya muhtaçtır.

Berlin, desteklenen STK’larda Hamas sızması görmüyor

Ancak UNRWA, Almanya’nın Gazze yardımının yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. İnsani desteğin önemli bir kısmı başka uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları üzerinden yürütülüyor.

Federal Hükümetin tutumu burada da açık. Şubat 2026 tarihli bir yanıtında son beş yılda Gazze’de desteklenen sivil toplum kuruluşlarında Hamas tarafından olası bir nüfuz kullanımı veya sızma olduğuna dair herhangi bir bulgu bulunmadığını açıkladı.

Berlin, program ve uyum verilerinin düzenli olarak incelenmesine ve projeler ile nihai yararlanıcıların önceden denetlenmesine işaret ediyor. Bu incelemelerin usulsüzlük veya doğrudan siyasi nüfuz kullanımı konusunda herhangi bir bulgu ortaya koymadığı belirtiliyor.

Bu, dikkate değer bir bulgudur. Alman STK projelerinin Gazze’de sistematik olarak Hamas tarafından kontrol edildiği iddiası için genel varsayımlar yeterli değildir.

Ancak burada da şu geçerli: Bir uyum incelemesi yalnızca mevcut veriler, kişiler, belgeler ve kontroller temelinde tespit edilebilenleri kapsayabilir. Otoriter biçimde şekillenmiş bir ortamda gayriresmî bağımlılıkları, yerel baskıyı veya gizli bağlılıkları ölçmek çok daha zordur.

Kontroller siyasi boşlukta yürütülmüyor

Tam da bu noktada Gazze’nin siyasi çerçevesi belirleyici hâle geliyor. Hamas, 2007’de Gazze Şeridi’nin kontrolünü zorla ele geçirdi ve uzun yıllar boyunca burada fiilî yönetim gücü kullandı. Böylece yönetim, güvenlik yapıları ve siyasi ve ekonomik gündelik hayatın önemli bölümleri tarafsız bir ortamda değil, silahlı bir terör örgütünün yönetimi altında gelişti.

7 Ekim 2023’ten bu yana süren savaş, bu güç yapısını ciddi biçimde sarstı. Ancak yapı tamamen ortadan kalkmadı. Hamas, Temmuz 2026’da de facto hükümetini feshettiğini açıkladı ve yetkilerin teknokratik bir geçiş kuruluna devredileceğini duyurdu. Reuters aynı zamanda bildirdi, örgütün Gazze Şeridi’nin bazı bölgelerinde idari ve güvenlik alanında etkisini sürdürdüğünü.

Almanya’nın yardımlarını değerlendirmek açısından bu, tali bir husus değildir. Ortak incelemeleri, yaptırım listeleri ve harcama belgeleri, devletsel, ekonomik ve yerel yapıları yıllar boyunca Hamas tarafından şekillendirilmiş bir ortamda işlemek zorundadır.

Bu, Alman paralarının somut biçimde kötüye kullanıldığını kanıtlamaz. Ancak Alman denetim mekanizmalarının karşı koymak zorunda olduğu riski ortaya koyar.

Doğrudan finansman ve dolaylı rahatlama iki farklı sorudur

Böylece siyasi tartışmada düzenli olarak ilkiyle karıştırılan ikinci bir düzey devreye giriyor.

İlk soru şu: Alman parası doğrudan ya da kanıtlanabilir bir amaç dışı kullanım yoluyla Hamas’a mı akıyor? Kamuya açık federal hükümet verileri, böylesi sistematik bir para akışına ilişkin kanıt sunmuyor.

İkinci soru şu: Sivil görevlere yönelik uluslararası finansman, iktidardaki bir örgütün yükünü dolaylı olarak hafifletebilir mi?

Temel olarak sağlık hizmetlerinin, gıda yardımının, barınma olanaklarının veya altyapının dış kaynaklarla finanse edilmesi, de facto yönetimin bu hizmetleri kendi kaynaklarıyla finanse etmek zorunda kalmamasına yol açabilir. Bunun sonucunda ekonomik bir rahatlama etkisi ortaya çıkabilir.

Bu etkinin Hamas açısından gerçekte ne kadar büyük olduğu ve bu yolla askeri ya da terörist amaçlar için ek kaynakların serbest kalıp kalmadığı, kamuya açık Alman verileri temelinde ciddi biçimde nicelendirilemez.

Bu nedenle burada da dilsel doğruluk önemlidir. Olası dolaylı bir rahatlama, doğrudan terör finansmanıyla aynı şey değildir.

Yemen bir uyarı işaretidir, Gazze için kanıt değil

Böylece makale başlangıç noktasına geri dönüyor.

Federal Kalkınma Bakanlığı’nın verdiği bilgilere göre GIZ, Yemen’deki usulsüzlüklerde artık düşük iki haneli milyon avro aralığında olası bir zarardan hareket ediyor. 24 yerel çalışan işten çıkarıldı veya istihdamlarına devam edilmedi. GIZ’in verdiği bilgilere göre ilgili kalkınma projelerinin toplam hacmi 2019 ile 2024 arasında yaklaşık 208 milyon avroydu.

Bu projelerin bir bölümü güvenlik durumu nedeniyle yıllar boyunca uzaktan yönetildi. Vakaların ortaya çıkmasının ardından GIZ, riskli ve yüksek riskli ülkelerdeki denetim mekanizmalarını sıkılaştırdı, diğer faturalandırma süreçlerini dijitalleştirdi ve incelemeleri artırdı.

Gazze Yemen değildir. Bir ülkedeki olası dolandırıcılık vakasından başka bir ülkedeki kötüye kullanım sonucu çıkarılamaz.

Ancak Yemen, somut vakanın ötesine geçen bir şeyi gösteriyor: Fon sağlayıcı sahadaki gerçek gelişmeleri yalnızca sınırlı ölçüde denetleyebiliyorsa, mevzuat, denetim raporları ve kontrol sistemleri mevcut olabilir ama yine de boşluklar taşıyabilir.

Bu nedenle Almanların Gazze’ye yönelik yardımlarında belirleyici soru, denetim yapılıp yapılmadığı değildir. Bunun yapıldığı kanıtlanmıştır. Belirleyici olan, bu denetimin gerçek koşullar altında ne ölçüde etkili olduğudur.

Devlet, bilgisinin sınırını da belirtmelidir

Sivillere yönelik insani yardım ile bu yardımın eleştirel biçimde denetlenmesi bir çelişki değildir. Birbirlerini gerektirirler.

Ortam ne kadar zorsa şeffaflık, izlenebilirlik ve bağımsız denetim talebi de o kadar yüksek olmalıdır. Bu, birkaç yıl içinde 375 milyon avrodan fazla kaynak sağlandığında özellikle geçerlidir.

Federal hükümet kapsamlı denetim mekanizmalarına işaret edebilir. Aynı şekilde şimdiye kadar Alman kaynaklarının Hamas lehine amaç dışı kullanıldığını tespit etmediğine veya bu yönde herhangi bir vakadan haberdar olmadığına da işaret edebilir. Her ikisi de ciddi bir bilançonun parçasıdır.

Ancak aynı bilançonun bir parçası da Almanya’nın bilinen yardım sevkiyatı saptırmalarındaki kendi finansman payını istatistiksel olarak hesaplayamamasıdır. UNRWA’da 7 Ekim’den sonra ek tarafsızlık ve denetim önlemleri gerekli hale geldi. UNRWA’nın kendisi 2026’da 50 Colonna tavsiyesinin 40’ının tamamen uygulandığını veya kapatıldığını bildirdi. Berlin de UNRWA finansmanının bir bölümünü bu arada ek kısıtlamalara bağladı.

Böylece nihai aşamada asıl soru, güven sorusundan ziyade doğrulanabilirlik sorusudur.

Almanya, kapsamlı denetim mekanizmalarının kullanıldığını ve federal hükümetin verdiği bilgilere göre şimdiye kadar Alman kaynaklarının Hamas lehine amaç dışı kullanıldığının tespit edilmediğini veya bu yönde herhangi bir vakanın bilinmediğini kanıtlayabilir. Aynı zamanda Berlin, bilinen saptırmalardaki Alman finansman payını istatistiksel olarak hesaplayamaz. Yardımların siyasi değerlendirmesinde tam da bu sınır dikkate alınmalıdır.

Yıllar boyunca Hamas’ın hakim olduğu bir ortama yüz milyonlarca avro aktaranlar bu nedenle denetimlerin sağlam olduğu cümlesiyle yetinemez. Belirleyici olan yalnızca denetim yapılması değil, bu denetimlerin gerçekte neyi kanıtlayabildiğini ve bilgisel sınırlarının nerede başladığını açıkça göstermektir.